Amnesty International’dan İtalya’ya çağrı: Arnavutluk’taki göçmen anlaşması sona erdirilsin

Amnesty International’ın 2023 yılında imzalanan anlaşmaya ilişkin hazırladığı raporda, yüzlerce kişinin zorla Arnavutluk’taki merkezlere gönderildiği ve avukatlara ve mahkemelere sınırlı erişimin, bu kişilerin sığınma talebinde bulunma ve adalete erişme imkanlarını zayıflattığı belirtildi.

Amnesty International Avrupa Kurumları Ofisi Direktörü Eve Geddie, İtalya-Arnavutluk modelinin göç yönetimi ve sığınma sağlama konusundaki sorumluluklardan kaçınma amacı taşıdığını savundu.

Örgüte göre İtalya, Ekim 2024 ile Ocak 2025 arasında düzenlenen üç operasyonda uluslararası sulardan 74 kişiyi doğrudan Arnavutluk’a gönderdi. Bu transferler, İtalyan mahkemelerinin gözaltı kararlarını iptal etmesinin ardından durduruldu.

Roma yönetimi ise Mart 2025’te anlaşmayı değiştirerek, İtalya’da gözaltında bulunan ve sınır dışı edilme kararıyla karşı karşıya olan erkeklerin Arnavutluk’a gönderilmesinin önünü açtı.

Amnesty International, o tarihten bu yana çoğunluğu ırkçı ayrımcılığa maruz kalan 500’den fazla erkeğin Arnavutluk’un Gjadër kentindeki gözaltı merkezine gönderildiğini açıkladı.

Örgüt, 11 Nisan ile 16 Mayıs 2025 arasında merkezde 42 ciddi olay tespit etti. Bunlar arasında en az iki intihar girişimi, çok sayıda kendine zarar verme vakası ve üç kişinin kırık cam nedeniyle yaralandığı bir protesto da bulunuyor.

Amnesty International ayrıca İtalyan hükümetini bağımsız ve parlamenter denetimi kısıtlamakla suçladı.

Örgüt, Arnavutluk’ta tutulan kişilerin İtalyan yargı yetkisi altında kalmasına rağmen, İtalya’dan uzakta tutulmaları ve avukatlara, mahkemelere ve diğer hukuki güvencelere sınırlı erişimlerinin sığınma hakkı ve adalete erişimlerini zayıflattığını belirtti.

Amnesty International, İtalyan makamlarına anlaşmayı feshetme, gözaltı yerine alternatif yöntemler kullanma ve sığınmacılara İtalya topraklarında etkili iltica prosedürleri ile insani koşullarda kabul imkanı sağlama çağrısında bulundu.

Beş yıllık anlaşma Şubat 2024’te yürürlüğe girmişti. İtalya’nın anlaşmanın uygulanması için 2028 yılına kadar 670 milyon euronun üzerinde kaynak ayırdığı belirtiliyor.